آشنایی با شهرها و اماکن دیدنی استان مازندران

که مازندران شهر ما یاد باد   همیشه بربومش آباد باد

 

نام مازندران

برخی ریشه نام مازندران را آمیخته‌ای از ماز به معنی بزرگ و نیز میانه ، ایندیرا و ان پس وند مکان دانسته‌اند و در نتیجه عبارت «مازیندیران» را به معنی جایگاه دیو بزرگ ، ایندیرا می‌دانند. گواه آن را هم شاهنامه دانسته‌اند که در آن از مازندران به عنوان جایگاه دیو سفید نام برده‌است و نیز ایندیرا را کوهی دانسته‌است

نام قدیمی و اصلی مازندران تبرستان است که در واقع تپورستان بوده و علت نامگذاری آن وجود قوم ؛البی که درآن وجود دارد به نام قوم تپور می‌باشد که از شهر بابل تا شهر گرگان امتداد دارد و مرکز آنها ساری (در منابع یونانی زاداکرتا) بود. از اقوام دیگر مازندران قوم آمارد است که از آمل تا تنکابن وقوم کادوس از تنکابن تا رامسر هستند. برخی نام مازندران را به شکل ماز + اندر + آن می‌دانند . ماز در زبان مازندرانی به زنبورعسل گفته می‌شود و کسانی که این ریشه یابی را پذیرفته‌اند معنای مازندران را «جایی که زنبورعسل در آن هست» می‌دانند . عده‌ای نیز به این دلیل که سابقا این سرزمین مملو از گوزن بوده و مازن نیز به معنای گوزن بوده و از طرفی دران را نیز به معنای درندگان می‌باشد اینطور استنباط کرده‌اند که دران به معنای درنده کنایه از ببر مازندران است وچون این سرزمین در گذشته مملو گوزن و ببر بوده مردم آن سرزمین را به این نام خواندند مازندران کنونی در درازای تاریخ، شاهد وقایع و اتفاقات فراوان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بوده‌است. در اهمیت سرگذشت وقایع تاریخی این استان، کافی است که گفته شود هیچ یک از مناطق ایران به اندازه این خطّه، شاهد رویدادهای تاریخی نبوده‌است.

به همین سبب است که نویسندگان و مورخان ایرانی و خارجی، فراز و نشیب‌های تاریخی این سرزمین را در کتاب‌هایی به رشته تحریر در آورده‌اند. از آثار نویسندگان روسی درباره مازندران، تاریخ مازندران و استرآباد تالیف رابینو، و از آثار نویسندگان مازندرانی، تاریخ طبرستان و رویان و مازندران تالیف میر ظهیرالدین مرعشی، و از آثار نویسندگان ایرانی، تاریخ تبرستان به کوشش اردشیر برزگر و مازندران از قدیم‌ترین ایام تا به امروز، نوشته دکتر محمد مشکور را می‌توان نام برد. اما این که نام مازندران از چه زمانی در این خطّه متداول شد اختلاف نظر وجود دارد. بعضی از مورخان معتقدند از زمان ابن اسفندیار و یاقوت، بجای هیرکانیا کلمه مازندران بکار برده شده‌است عده‌ای هم تاریخ استعمال کلمه مازندران را از قرن چهارم هجری قمری به بعد می‌دانند.

شهرستان‌ها

  • شهرستان آمل که ۱۲٫۱۱٪ از جمعیت استان را داراست.

(شامل آمل، لاریجان، شاهاندشت، آب اسک، نیاک)

  • شهرستان بابل، سابقا بارفروش که ۲٫۱۶٪ از جمعیت استان را داراست.

(شامل: بابل، بندپی غربی، بند پی شرقی، امیرکلا،گتاب،بابلکنار،لاله آباد)

  • شهرستان بابلسر که ۰٫۶٪ از جمعیت استان را داراست.

(شامل: بابلسر،رودبست،بهنمیر، )

  • شهرستان بهشهر، نام پیشین اشرفی که ۲٫۶٪ از جمعیت استان را داراست.

(شامل: بهشهر، رستمکلا ، زاغمرز ،گرجی محله، میانکاله)

  • شهرستان جویبار که ۶٫۲٪ از جمعیت استان را داراست.

(شامل: جویبار، لاریم، کردکلا) - تکیه کردکلا در زمان حاج نجف خان کرد احداث گردید

  • شهرستان چالوس، نام پیشین شالوس که ۲٫۴٪ از جمعیت استان را داراست.

(شامل: چالوس، مرزن آباد، کلاردشت، نمک آبرود)

  • شهرستان رامسر، نام پیشین سخت سر که ۴٫۲٪ از جمعیت استان را داراست.

(شامل: رامسر، جواهر ده)

  • شهرستان ساری، مرکز استان که ۷٫۱۶٪ از جمعیت استان را داراست.

)شامل: ساری، دودانگه (پریم)، چهاردانگه (کیاسر)، فرح آباد، گلما، لاک دشت(

  • شهرستان سواد کوه که ۴٫۲٪ از جمعیت استان را داراست.

(شامل: پل سفید، زیرآب، شیرگاه، آلاشت، ورسک)

  • شهرستان تنکابن، نام پیشین شهسوار که ۵٫۶٪ جمعیت استان را داراست.

(شامل: شهسوار، نشتارود، دوهزار، سه هزار)

  • شهرستان فریدونکنار شامل:فریدونکنار.دهفری.خزرشهر.دریاکنار
  • شهرستان قائمشهر، نام پیشین شاهی، علی آباد که ۱۰٪ از جمعیت استان را داراست.

)شامل: قائمشهر، کردی خیل، ارطه، تِلار)

  • شهرستان گلوگاه.

(شامل: شهر گلوگاه و دو بخش مرکزی و کلباد)

  • شهرستان محمودآباد که ۹٫۲٪ از جمعیت استان را داراست.

)شامل: محمودآباد، سرخرود(

  • شهرستان نکا که ۷٫۳٪ از جمعیت استان را داراست.

(شامل: نکا، هزارجریب)

  • شهرستان نوشهر که ۹٫۳٪ از جمعیت استان را داراست.
  • شهرستان نور که ۵٫۳٪ از جمعیت استان را داراست.

) شامل: نور، رویان، چَمِستان، لاویج(

ابنیه تاریخی

بندپی بابل

در جنوب بابل وتقریبا ۲۰ کیلومتری شهر بابل منطقهٔ بند پی وجود دارد بندپی که در واقع محلی بین کوه جنگل و دشت است در ایران قبل از اسلام بنا به روایات محلی در حملهٔ اعراب یک سنگر قدرتمند برای وطن دوستان بوده است و در واقع قبل از اسلام دارای شهر و قلعه بودهاست.

 

منطقه شورچال گلوگاه

این منطقه از ابنیه مسکونی قرون اول و دوم اسلامی بوده و آثار باستانی فراوانی در دل تپه‌های آن جای گرفته‌اند که متأسفانه بخش قابل توجهی، توسط حفاران غیرمجاز، از دل خاک خارج شده و از موزه‌های خارجی، سر در آورده‌است که نیازمند استقرار یگان حفاظت میراث فرهنگی است.زمینهای آن متعلق به ساکنان کوپچی محله گلوگاه بوده و در فاصله کمی از ساحل دریا قرار گرفته‌است و مکانی سرسبز و بسیار دیدنی است که نیازمند سرمایه گذاری و توجه بیشتر است.

 

امامزاده عباس

در حاشیه شمالی ورودی شرقی شهر ساری واقع شده و از نظر شیوه معماری، گنبد هرمی شکل و صندوق چوبی نفیس، یکی از بناهای معروف استان مازندران است. تاریخ ساخت آن ۸۹۷ هجری قمری است و سه امامزاده بنامهای عباس ؤ محمد و حسن در آن مدفون می‌باشند.این بنا در منطقه‌ای به نام ازادگله واقع شده است.

 

قلعه لاجیم در سوادکوه

در جنوب شرقی زیراب در شرق جاده سواد کوه به قائمشهر در منطقه‌ای جنگلی و در کنار روستای لاجیم قرار دارد. این اثر معماری ارزشمند متعلق به قرن پنجم هجری است. آندره گدار باستان‌شناس فرانسوی که در سال ۱۹۳۳ میلادی به بازدید برج لاجیم آمده می‌نویسد: در داخل این حصار چند تل است که نشان می‌دهد این قلعه در واقع شهر مستحکمی است این محل که در قلب جنگل انبوه و دور هنگامه شهرها واقع شده‌است. مسلماً قرارگاه مهم یکی از سرکشان یا پناهگاه استوار یکی از پادشاهان مخلوع بوده‌است که به امید بازگشت وقت مساعد در آنجا بدور از آسیب خصم در امان می‌داشته‌است. شخصیت مدفون در برج (کیا ابوالخوارس شهریار) از خاندان باوندیان بوده که در فاصله سقوط سلسله باوندیان اول و به قدرت رسیدن مجدد خاندان آل باوند پس از اشغال ناحیه آمل به دست قابوس وشمگیر به منطقه کوهستانی لاجیم پناه برده‌است.

 

چشمه عمارت بهشهر

این بنا متعلق به دوره صفویه‌است که در دو طبقه احداث گردیده و در حال حاضر طبقه همکف و جزری از طبقه دوم باقی مانده‌است در وسط عمارتِ همکف مظهر چشمه قرار دارد که آب آن از چهار سمت توسط جویهایی از داخل بنا به خارج آن سرازیر و وارد حوضها و جویهای اطراف آن گردیده و به‌وسیله نهرهای اصلی به خارج از باغ هدایت می‌شده‌است .

 

برج آرامگاهی امامزاده طاهر مطهر کجور

این بنای آرامگاهی واقع در روستای هزار خال بخش کجور در شهرستان نوشهر قرار دارد، بنایی است چهار ضلعی با کتیبه‌های آجری و تزئینات که در سال(۸۲۹) ه ق به دست ملک کیومرث بن بیستون استندار ساخته شده‌است.

 

قلعه ملک بهمن لاریجان

این قلعه از قلعه‌های عظیم البرز است که در جاده هراز بخش لاریجان شهرستان آمل و مشرف به قریه شاهان دشت در ۷۵ کیلومتری جنوب آمل قرار دارد این قلعه متعلق به حکام پادوسبان است که در سال (۴۵ الی ۱۰۰۵) ه ق به رویان نور و کجور و رستمدار حکومت داشته‌اند بنای قلعه بر روی صخره‌ای حدود ۲۲۰ متر بالاتر ازسطح اراضی شاهاندشت از لاشه سنگهای بزرگ و کوچک و ملات گچ ساخته شده که بصورت طبقه طبقه و شامل اتاقها و قسمت‌های مختلف ساختمانی است.

آرامگاه سه سید میر حیدر آملی

این مکان مدفن ابولقاسم پسر ابولحسن الرویانی است که در سده ششم ه ق وفات یافته‌است، در طی قرون هشتم و نهم هجری قمری سه تن از سادات و عرفا در این محل مدفون گردیدند که یکی از آنها علامه میر حیدر آملی است که از متفکران و مشاهیر شیعه بوده‌است بانی این مکان سید عزالدین بن سید بهاالدین آملی است.

 

برج رسکت

برج زیبای رسکت در روستایی به همین نام، از دوران اسپهبدان مازندران که بر روی آن کتیبه‌ای به دو خط پهلوی و کوفی وجود دارد.

 

برج باوند

برج بسیار زیبای باوند از دوران آل باوند از اسپهبدان مازندران در روستای سرخ آباد سوادکوه قرار دارد. این برج شبیه مهره رخ در شطرنج است.

 

نقش شاه

تنها تصویر ناصرالدین شاه قاجار و درباریان او که بر دل سنگ حکاکی شده است در جاده هراز و در کنار تونل وانا و جاده باستانی زمان ساسانی قرار دارد.

 

برجهای آهودشت

این دو برج در روستای آهودشت چمستان نور قرار دارند. برج بزرگ مزار شاه بالوی زاهد آملی، استاد شیخ خلیفه مازندرانی، استاد شیخ حسن جوری است.

سایت موزه گوهر تپه

سایت موزه گوهر تپه در نزدیکی بهشهر قرار دارد. کهنترین ابزار ساخته شده از آهن در جهان در این مکان یافت شده است.

 

لفورک

شهر باستانی لفورک در سواد کوه قرار دارد. در این شهر اسکلتهایی از انسان های دراز سر پیدا شده است.

 

 استان مازندران با 24091 کیلومترمربع مساحت و 2603008 نفر جمعیت و از شمال به دریای خزر از مغرب به استان گیلان و از جنوب به استانهای سمنان و تهران و از شرق به استان گلستان محدود است.

تعداد 15 شهرستان 360 شهر و 38 بخش و 104 دهستان در استان مازندران وجود دارد که 43% از شهرها در طول نوار ساحلی دریای خزر واقع شده اند. مازندران تنها استانی است که با سه محور هراز ، کندوان و سوادکوه با مرکز کشور مرتبط بوده وسه فرودگاه ساری ،نوشهر ورامسر ارتباط هوایی آن را با سایر نقاط برقرار ساخته وراه آهن سراسری نیز ازان عبور می کند علاوه بر آن جاده ساحلی از رامسر تا بابلسر به طول 220 کیلومتر وبا فاصله 10 الی 300 منر از کنار دریا می گذرد  . استان مازندران با توجه به موقعیت طبیعی وجغرافیایی در بخش طبیعت گردی جزء استانهای برتر کشور محسوب میگردد نزدیک به 12 میلیون نفر گردشگر داخلی وبیش از 20هزار توریست خارجی هرساله به منظور گذراندن اوغات فراغت از این استان دیدن می کنند وجود دریای مازندران باساحل زیبا ومتاسب به همراه پارکهای جنگلی ،غارها ،آبشارها ،رودخانه ها ،آبهای سرد وگرم معدنی ،چشمه ها ،تالابها ،دریاچه ها وجاذبه های طبیعی دیگر ودارابودن یادمانهای تاریخی ودارابودن نظیر مقبره میر بزرگ آمل ،برج لاجیم سوادکوه ،برج رسکت سوادکوه ،مجموعه فرح آباد ساری ،عباس آباد بهشهر ،قلعه پولاد بلده نور،کندلوس نوشهر و.....این استان را مجموعه متنوع برای استفاده گردشگران مختلف با انگیزه های گوناگون بدل نموده است .
 

 

شهرستان آمل

 

موقعیت جغرافیایی

آمل یکی از شهرستانهای مرکزی استان مازندران است که از شمال به محمود آباد،از شرق به شهرستان بابل،از مغرب به شهرستان نور و از جنوب به استان تهران محدود می شود.

 

جمعیت -

 برابر آمار سال1375،جمعیت شهرستان آمل 298هزار نفر بوده،که حدود54درصد جمعیت در شهرها زندگی می کرده اند.پراکندگی جمعیت این شهرستان،در درجه اول،ناشی از میزان حاصلخیزی خاک می باشد

تقسیمات سیاسی

طبق آخرین تقسیمات کشوری،این شهرستان از دو بخش(مرکزی و لاریجان) و8 دهستان تشکیل شده است.از نقاط شهری آن،شهر آمل و رینه را می توان نام برد.

 

سابقه تاریخی و جاذبه های جهان گردی

 به موجب پژوهشهای خاور شناسان،طایفه یا قوم آمارد که پیش از تاپوریها به سرزمین پورستانی(طبرستان) مهاجرت کرده بودند.در منطقه آمل که مستعد وآباد تر از سایر نقاط طبرستان بود سکونت اختیار کردند.

آمل مخفف همان آمارد یا آماردان بوده که بر اثر کثرت استعمال به تدریج تغییر شکل داده و به صورت آمل در آمده است.حمدالله مستوفی بنای شهر آمل را به طهمورث،پادشاه پیشدادی،نسبت می دهد.از مهمترین بناهای تاریخی و نقاط دیدنی این شهرستان می توان مشهد میر بزرگ(مقبره میر قوام الدین مرعشی)،مقبره میر حیدر آملی،امامزاده ابراهیم،امامزاده عبد الله،بقعه شمس آل رسول،پل دوازده پله،قله شاهان دشت،پارک جنگلی آمل(میرزا کوچک خان) و آبهای معدنی لاریجان(آمولو)،اسک و استراباکو را نام برد


بناهای تاریخی شهرستان آمل:

آبشار شاهان دشت

در 65 کیلومتری شهر آمل در جاده هراز و مسیر منتهی به شهر تهران در ارتفاعات مشرف به روستای زیبا و ییلاقی شاهان دشت در جانب جنبی جاده و رود خانه هراز از این آبشار پراب دائمی و عظیم با شکوهی وصف ناپذیر خودنمائی می کند. آبشار شاهان دشت با ارتفاع تقریبی 50 متری یکی از بزرگترین آبشارهای استان مازندران به شمار می رود.
قابل ذکر است که جاده فرعی منشعب از جاده هراز تا آبشار مذکور تقریباً 10 دقیقه فاصله دارد و بعد از خاتمه جاده از روستای شاهان  دشت 15 دقیقه پیاده روی دارد.

 

 

امامزاده عبدالله (ع)

 

 نوع اثر : سیاحتی ، زیارتی
 دوره تاریخی ساخت و بوجود آمدن یا ... :   ساختمان اصلی امامزاده در سال 1343 شمسی به وسیله سازمان اوقاف تخریب گردید و بنای نوساز و با عظمت کنونی به جای آن ساخته شد

وضعیت امکانات و تسهیلات تفریحی . گردشگری . حمل و نقل . اسکان و ... :  زائر سراها و پنج در اتاق برای مدیران ومسئولان، سالن بزرگ غذاخوری ، بانک اعتبارات تعاونی ، دکانهای متعدد وبناهای دیگر برای آسایش  وراحتی زائران ساخته شده است

توضیح مختصری در خصوص معرفی مکان : مسیر بقعه را که پیش می‌گیری نخستین چیزی که به چشم می‌خورد درختهای سر به فلک کشیده هستند که منظم و یک دست در کنار یکدیگر ایستاده و شما را به سوی بقعه هدایت می‌کنند.

زیبایی طبیعت در این منطقه از آمل چنان شگفت آور است که نمی‌فهمی چه زمانی به بقعه رسیدی. حال و هوای درون مقبره نیز وصف ناپذیر است. باید به چشم دید و با دل احساس کرد . توصیف این حال و هوای معنوی تقرببا غیر ممکن است. در صحن بنای امامزاده ضریحی است از طلا و نقره به طول 463 سانتی متر و غرض 375 سانتی متر و ارتفاع 275 سانتی متر که به وسیله هنرمندان ماهر اصفهانی ساخته شده است. از آثار قدیمی آستانه امامزاده عبدالله حوض شفا و مرقد بی بی فاطمه و سقاخانه آن است که به وسیله سازمان اوقاف تجدید بنا شده است.

آب و هوا :  آب و هوایی معتدل کوهستانی بسیار لطیف دارد.

آدرس : مازندران – آمل – جاده هراز -  12 کیلومتری جنوب غربی آمل، در روستای اسکو محله‌ قرار دارد.

فاصله تا مرکز استان :  فاصله 90 کیلومتر.

نوع راه ارتباطی : زمینی – زیباترین و قشنگترین جاده ها و راهها که انسان را مجذوب خود میکند.

میانگین تعداد بازدید کنندگان از این مکان در سال : سالانه بعلت زیارت آستانه امامزاده و طبیعت زیبای این منطقه  و تفرجگاه و اسکانهای بیشمار در این مکان مسافران زیادی از شهر و دیار دور و نزدیک به این منطقه سفر میکنند.

دیگر امکانات تفریحی و رفاهی جهت گردشگری : دور تا دور بقعه را مغازه‌های فروش سوغاتی که شبیه تمامی بازارهای مراکز زیارتی هستند فراگرفته‌ و دارای درمانگاه . آب شرب . رستوران و مغازهای بسیار ی برای رفاه حال زائران و مسافران میباشد و علاوه بر زائر سراها و پنج در اتاق برای مدیران ومسئولان، سالن بزرگ غذاخوری ، بانک اعتبارات تعاونی ، دکانهای متعدد وبناهای دیگر برای آسایش  وراحتی زائران ساخته شده است .

این زیارتگاه مهم در 12 کیلومتری جنوب غربی آمل در دامنه های سرسبز البرز شمالی قرار دارد. مسیر دسترسی به آن نیز از خروجی شهر در بلوار تهران آغاز و پس از طی مسافت 4 کیلومتر در ابتدای جاده هراز به دو راهی امامزاده عبدا... (ع) می رسد که در جانب غرب جاده و رود هراز بطرف امامزده عبدا... ادامه می یابد.
ساختمان اصلی امامزاده عبدا... با معماری بسیار زیبا در سال 1343 با عظمتی خاص بنا گردید در داخل حرم و بر روی مقبره ضریحی از طلا و نقره به طول 463 و عرض 375 و ارتفاع 275 سانتی متری قرار دارد که بوسیله هنرمندان اصفهانی ساخته شده است.
شکل شاه
در 65 کیلومتری جنوب شهر آمل در جانب غربی رود و جاده هراز و تونل بایجان در کنار محور ارتباطی تهران به آمل در زمان ناصرالدین شاه و به دستور وی نقش برجسته سنگی زیبایی بر سینه کوه و مشرف به رود هراز کنده شده که د رمازندران بی نظیر بوده است در این حجاری ناصرالدین شاه به همراه چندتن از امرای کشوری و لشکری نشان داده شده است.

قلعه شاهان دشت

به ملک قلا معروف است و در 65 کیلومتری شهر آمل در جاده هراز و مسیر منتهی به ترهان و در ارتفاعات مشرف به روستای شاهان دشت بر روی یک کوه هرمی شکل در کنار روستای ییلاقی شاهان دشت و دره رود و جاده هراز قرار گرفته و کاملاً برای مسافران مسیر هراز و محور ارتباطی تهران به آمل قابل مشاهده است.ظاهراً این قلعه متعلق به ملک بهمن آخرین سلطان سلسله استندار لاریجان بوده است.

گنبد ناصرالحق و شمس طبرسی
این دو بنای تاریخی در مجاورت یکدیگر در حاشیه شمالی شهر آمل در منطقه چاکسر و در جانب غربی بلوار شهید بهشتی آمل قرار دارند. ساختمان آجری آنها متعلق به قرن نهم هجری قمری بوده و بنای ناصرالحق آرامگاه وی می باشدکه در سال 304 هجری قمری در این مکان به خاک سپرده شد و گنبد دیگر متعلق به شمس طبرسی از فقها و علمای آمل می باشد.

بقعه میرحیدر آملی
بنای اصلی آن متعلق به قرن 6 هجری قمری بوده ک در دوران مختلف بازسازی شده ولی شکل اولیه را حفظ نموده، این ساختمان آجری با برج 8 ضعلی و گنبد هرمی با ارتفاع 12 متر در نزدیکی گنبدهای ناصرالحق و شمس طبرسی در منطقه چاکسر آمل و در مجاورت بلوار شهید بهشتی قرار دارد.

امامزاده عباس(ع) روستای سوته کل "آمل"

 

آتشکــده
علیرغم شهرت این بنا به آتشکده، شکل ظاهری آن چندان با کاربرد آن تناسب ندارد. احتمالاً مکان اصلی آن آتشکده بوده که بعد از اسلام آوردن مردم آمل شکل آن تغییر یافته است.
این بنای عظیم آجری با پلان مربع شکل و در کنار بلوار شهید بهشتی شهر آمل در منطقه چاکسر قرار دارد.

بقعه تاریخی میر بزرگ
یکی ازمهمترین بناهای تاریخی مازندران است که در عهد سلطنت شاه عباس صفوی در سال 1020 هجری قمری بر روی مدفن میرقوام الدین مرعشی بنیانگذار سلسله مرعشیان مازندران در اواخر قرن هشتم هجری قمری ساخته شده و در مرکز بافت قدیم شهر آمل در سبزه میدان و مجاورت مصلای بزرگ قرار دارد. این ساختمان از لحاظ ویژگی های معماری گنبد سردرب ها ، کاشی کاری و کیبه ها کم نظیر است. پلان آن چهارضلعی، مساحت آن 781 مترمربع و مصالح عمده آن آجر است.

علاوه بر میربزرگ اماکن فراوانی در شهر آمل وجود دارد که دفاتر خدماتی مسافرتی می توانند برای بازدید در شهر همه آنها را در برنا مه خود بگنجانند.

امامزاده ابراهیــم

 این بنا با پلان مربع شکل و بدنه آجری و گنبد هرمی شکل در قرن نهم هجری در شهر آمل ساخته شد و در ابتدای بلوار طالب آملی قرار دارد.
بر روی درب صندوق چوبین روی مرقد کتیبه های زیبایی به خط رقاع حک شده که طبق مفاد آنها، 

  

شهرستان بابل

 

موقعیت جغرافیایی

 بابل یکی از شهرستانهای مرکزی استان مازندران است که از شمال به شهرستان بابلسر،از مشرق به شهرستانهای قائم شهر و سوادکوه،از مغرب به شهرستان آمل،و از جنوب به کوهپایه ها و دامنه های شمالی رشته کوههای البرز محدود می شود.

جمعیت طبق سر شماری سال 1375،جمعیت شهرستان بابل،حدود421هزار نفر بوده است.بیش از 43درصد جمعیت آن شهر نشین و بقیه روستا نشین هستند.تراکم جمعیت در قسمت جلگه ای بیشتر از مناطق کوهپایه ای است.

تقسیمات سیاسی

شهرستان بابل،شامل پنج بخش مرکزی،بند پی شرقی،بند پی غربی،بابل کنار و لاله آباد،11 دهستان و 2 شهر(بابل و امیر کلا)می باشد

سابقه تاریخی

نام این شهر در قدیم مامطیر بوده و در قرن هشتم به بار فروش ده معروف شد.از زمان صفویه این شهر را بارفروش می نامیدند.در سال 1311 به بابل تغییر نام داد،زیرا رود بابل در غرب آن جریان دارد.شهر بابل با توجه به موقعیت جغرافیایی،نزدیکی به دریا،و شرایط طبیعی مناسب،در سالهای اخیر به سرعت توسعه یافته است

اماکن مذهبی،آثار باستانی و جاذبه های جهانگردی

شهرستان بابل دارای امامزاده های متعددی است.آرامگاه قاسم بن موسی کاظم و برادرش حمزه(آستانه)،مقبره سلطان محمد طاهر و پل محمد حسن خان بر روی رود بابل،از آثار تاریخی مهم این شهرستان به شمار می آید.شهرستان بابل با توجه به موقعیت ارتباطی،آب وهوای معتدل و مناظر طبیعی بسیار زیبا،کوهپایه های پوشیده از جنگلهای انبوه و رودخانه بابل،از مناطق مهم جذب جهانگرد در استان است

 

امامزاده قاســـم
بنای امامزاده قاسم متعلق به قرن هشتم هجری قمری است و درمحله پایین بازار آمل در مجاورت بلوار شهید بهشتی قرار دارد. از لحاظ شکل و پلان دارای ویژگی هایی است که آن را منحصر به فرد نموده. بطوریکه نظیر آن در مازندران دیده نمی شود. بنای 8 ضلعی با گنبدی کوتاه بر روی یک صفحه قرار دارد. که با ملاط بر روی آجر تزئیناتی روی آن صورت گرفته است.

 

 

 ردی- جواد بیژنی

اگر تا حالا گذارتان به شهر بابل نیفتاده، اردیبهشت را از دست ندهید که برای رفتن به این شهر هیچ ماهی بهتر از اردیبهشت نیست.

هرکس در دومین ماه بهار به بابل رفته باشد، می‌داند که چرا به آنجا می‌گویند شهر بهارنارنج. خیابان‌های بابل این روزها مست عطر بهار نارنج است. نام باستانی بابل «مه میترا» یعنی جایگاه میترای بزرگ بود. در دوران اسلامی آن را به نام «مامطیر» می‌شناختند. در دوره حکومت صفوی تجارت شهر به قدری  پر رونق بود که  اسمش را  «بارفروش» گذاشتند. نام بابل تا قبل از سال 1314 شمسی «بارفروش» بود و نام فعلی‌اش را از رودخانه بابل گرفته است. این رودخانه از غرب بابل عبور می‌کند و همان رودخانه‌ای است که پل معروف شهر بابلسر را روی آن ساخته‌اند.

 

جشن پرهیاهوی رنگ و بو

بازارهای هفتگی یکی از ارکان شهرهای شمالی ایران است. حضور زن‌های روستایی به عنوان فروشنده در این بازارها قابل توجه است. قدم زدن در یک بازار هفتگی و استشمام عطر سبزیجات، میوه‌ها و ترشی‌ تازه، تجربه‌ای خیال‌انگیز خواهد بود.

 

این ساختمان که حالا موزه بابل است، در سال 1307شمسی بلدیه یا به اصطلاح امروز شهرداری بوده. ساختمان را یک مهندس آلمانی در زمان رضا‌خان ساخته و در طراحی‌اش معماری نئوکلاسیک اروپا و ایران باستان را تلفیق کرده است. حالا ساختمان 3طبقه مرمت  و به موزه تبدیل شده که بخش‌های باستان‌شناسی و مردم‌شناسی آن دیدنی است.

 


بقعه امامزاده قاسم- فرزند امام موسی کاظم(ع)- مربوط به قرن نهم هجری است. اگر سری به این امامزاده که در محله آستانه بابل است زدید، تماشای در ورودی و صندوق چوبی نفیسی که از شاهکارهای هنری هستند را از دست ندهید. ساخت و ساز غیراصولی در اطراف این بقعه از زیبایی‌های آن کاسته. نیمایوشیج در سال 1307 شمسی در سفرنامه‌اش به این معضل اشاره‌ می‌کند که « بارفروش(بابل) به عقیده من عروس شهرهاست ولی عیبی که دارد [این است که] آن را بد زیور می‌بندند!». سال‌هاست که همه شهرهای قدیمی و زیبای ایران همین مشکل را دارند. از قدیم گفته‌اند آمد ابرویش را درست کند، چشمش را کور کرد.

 
به بافت قدیمی بابل که بروید، می‌بینید هر محله در مرکز خود مسجد یا تکیه‌ای دارد که میدانگاهی را ایجاد کرده و راه‌های ارتباطی محله به آن می‌رسند. تکیه قدیمی محله حصیرفروشان که از دوره قاجار به جا مانده، شاهد خوبی برای این حرف است. تصور شادی‌ها و ماتم‌‌هایی که این میدانگاهی به خود دیده است، آدم را در خیال فرو می‌برد.

 


راسته اصلی بازار شهر کم‌کم دارد رنگ و بوی مدرن به خود می‌گیرد ولی هنوز جابه‌جا با شغل‌های سنتی مواجه می‌شوید که انگار دارند در برابر زندگی ماشینی مقاومت می‌کنند. یکی از جارو فروش‌های بازار امیرکلا همان‌طور که به جاروبندی مشغول است می‌گوید: «دیگر جوان‌ها سراغ این کار نمی‌آیند. می‌گویند هم سخت است و هم کم درآمد».

 

 مسجد آدینه
بابل هم مثل همه شهرهای مهم مسجد جامع دارد. در قدیم وقتی جمعیت یک شهر به حدود 10هزار نفر می‌رسید، برایش یک مسجد مرکزی و بزرگ می‌ساختند که اسمش مسجد جامع یا مسجد جمعه (مسجد آدینه) بود. مسجد جامع بابل از بناهای عهد صفوی است.

در زمان فتحعلیشاه قاجار زلزله آن را خراب کرد و در سال 1225 قمری بود که فتحعلیشاه دستور داد مسجد را بازسازی کنند و میرزا محمد شفیع صدراعظم این کار را پیگیری کرد. مقبره سعیدالعلمای بارفروشی- از مشاهیر فقه شیعه در قرن13 هجری قمری- در مجاورت این مسجد قرار دارد. سعیدالعلما آن‌قدر عالم بزرگی بود که وقتی خواستند شیخ انصاری را مرجع شیعیان جهان کنند چون سعیدالعلما را از خودش برتر می‌دانست، نامه‌ای به او نوشت و از او اجازه گرفت.


در بابل شاید حیاط هیچ خانه‌ای خالی از درختان مرکبات نباشد. در این شهر دوطرف هر خیابانی را درخت‌های نارنج پوشانده است. گیرم که قید باغ‌های اطراف شهر را که پر از د

/ 0 نظر / 125 بازدید